بررسی موتورهای گرافیکی در دهه‌های مختلف | قسمت دوم: CryEngine

بررسی موتورهای گرافیکی در دهه‌های مختلف | قسمت دوم: CryEngine

مقالات و آموزش
میشه ازتون بپرسم هنگامی که برای اولین بار تریلر یه بازی رو میبینید اولین جمله‌ای که به ذهنتون میاد چیه؟ عجب گیم پلی‌ای؟! عجب داستان خفنی؟! عجب چیز خوبیه این بازی؟! عجب چیزی؟! عجب گرافیک خوبی؟! اگه توی این همه حرف آخرین جمله رو انتخاب میکنین باید بگم شما گیمری هستین با قدرت پویایی‌سنجیِ تصاویر، یعنی میدونید تصاویر یه بازی تا چه حد چشم نوازن و تا چه حد نیستن. حالا خودتون رو بذارید جای سازنده اون بازی، اون سازنده اگه بخواد قدرت پویایی‌سنجی شما رو بسنجه باید چیکار کنه؟ روی چه چیزی کار کنه؟ اولین نکته‌ای که این سازنده باید از اون پیروی کنه انتخاب موتور گرافیکی مناسب هستش، اون سازنده میتونه از یه موتور گرافیکی خوب استفاده کنه یا میتونه بیخیال این چشم نوازی بشه، درنتیجه یه بازی با تصاویر بی‌نقص رو به نمایش میذاره و دل گیمرها رو میبره یا یه بازی خشک و بی‌روح رو به خورد ملت میده. گرافیک یه بازی این روزا از عناصر قدرت‌نمایی یه سازنده بازی‌های ویدیویی به حساب میاد، بدون یه گرافیک خوب شما نمیتونین یه دنیای زنده رو خلق کنین، حالا اگه بازیتون بخواد جهان باز باشه یا خطی. در این مقاله قراره راجع به گرافیک خوب صحبت کنیم، درواقع قراره راجع به یه موتور گرافیکی خوب صحبت کنیم، دارم از CryEngine حرف میزنم، موتور گرافیکی‌ای که سالیانه ساله که ازش استفاده میشه. در این مقاله قراره با کنار هم گذاشتن اطلاعات موجود از این موتور گرافیکی، به شناختی دقیق‌تر این موتور گرافیکی دست پیدا کنیم، البته که بگم این اطلاعات ممکنه اونقدرا هم پیشرفته نباشه و فقط به منظور بررسی این موتور گرافیکی جمع آوری شده. ازتون دعوت میکنم تا با من همراه شده و به درون این موتور گرافیکی خارق‌العاده برید.



CryEngine؛ حاصل فکر ژرمن‌ها: موتور گرافیکی کرای اِنجین ساخته استودیوی Crytek، سازنده عناوین محبوب Crysis هست. نسخه اولیه این موتور از سال 2002 یعنی 17 سال پیش شروع به کار کرد، هدف از خلق کرای اِنجین درواقع آپگرید کردن قدرت گرافیکی کارت‌های گرافیک Nvidia بود، اما وقتی تیم کرای‌تک پتانسیل این آپگرید گرافیکی رو دید، تصمیم بر این شد تا یک موتور گرافیکی تحت نام کرای‌اِنجین شکل بگیره. اولین عنوانی که با این موتور گرافیکی توسعه پیدا کرد، نسخه اول Far Cry بود، استودیوی کرای‌تک دست به ساخت یک بازی جهان‌بازِ عظیم زد و شرکت یوبی‌سافت نیز به عنوان ناشر پشت این بازی ظاهر شد، با عرضه اولین نسخه فارکرای، این بازی مخاطبین زیادی به  دست آورد و بازی به شدت محبوب شد، از جمله نقاط قوت گرافیک این بازی تو اون دوران میشه به محیط‌های پهناور و رنگارنگ اشاره کرد که در سال 2004 واقعا بی‌نظیر بود.


موتور کرای‌انجین با این بازی شناخته شد، شرکت کرای‌تک ابتدا یک نسخه جدید تحت نام CryEngine 1.2 رو برای کارت گرافیک‌های جدید عرضه کرد و سپس برای استودیوی NCSoft که خواهان این موتور گرافیکی بود ورژن 1.3 رو توسعه داد تا این استودیو بتونه ساخت بازی Aion: The Tower Of Eternity رو که یک بازی آنلاین با اِلِمان‌های MMORPG بود رو کلید بزنه، از ویژگی‌های این موتور میشه به پشتیبانی از HDR اشاره کرد. درنهایت در سال 2006 شرکت یوبی‌سافت حق ساخت بازی فارکرای رو خریداری کرد و این رخداد باعث شد تا شرکت کرای‌تک عنوانی جدید رو با نسخه جدید کرای‌انجین خلق کنه.

CryEngine 2؛ قدرت‌نمای نسل 7: یوبی‌سافت حق ساخت بازی فارکرای رو خرید و کرای‌تک شروع کرد به توسعه انجین مخصوص خودش، با گذشت 1 سال از اتفاقات سال 2006، شرکت کرای‌تک موفق به ساخت بازی Crysis شد، یک عنوان اول شخص بی‌نظیر که با موتور گرافیکی CryEngine 2 ساخته شد. نسخه اول کرایسیس یک بازی موفق بود که در اون سال‌ها به عنوان یکی از بهترین شوترها شناخته میشد، درکنار داستان متوسط و گیم پلی‌ای بی‌نقص، گرافیک بازی نیز جای تعریف داشت، محیط‌های بازی اکثرا جنگلی بودن، افکت‌های آب و انفجارها به شدت چشم‌نواز بودن و کیفیت بافت‌ها برای اون دوره بسیار قدرتمند ظاهر شده بودن، درواقع باید اینطوری بهتون بگم: گرافیک این بازی اونقدر قوی و سنگین بود که هنوز که هنوزه به عنوان یکی از قوی‌ترین گرافیک‌ها ازش یاد میشه. با موفقیت نسخه اول کرایسیس، استودیوی کرای‌تک یه نسخه فرعی تحت عنوان Crysis: Warhead رو معرفی کرد، تمرکز اصلی این بازی روی شخصیت Psycho بود که در نسخه اول هم حضور داشت و اون موقع تبدیل شده بود به کاراکتر محبوب گیمرها، این بازی نیز یک شوتر موفق بود که شباهت‌های زیادی نیز به نسخه اولش داشت اما همونقدر هم دچار تغییرات مثبت شده بود. 


بعد از عرضه این عناوین، دانشکده هنر و طراحی گرافیکی Ringling مجوز استفاده از این موتور گرافیکی رو از شرکت آلمانی خریداری کرد تا بتونه به صورت گسترده به دانش‌جویانش یاد بده که در طراحی‌های گرافیکی‌شون چجوری از کرای‌انجین استفاده کنن. شرکت کرای‌تک حق لایسنس این موتور گرافیکی رو به شرکت فرانسوی IMAGTP واگذار کرد، شرکت IMAGTP یک شرکت ساختمان‌سازی بود و هدفش از استفاده CryEngine 2 این بود که مشتریان این شرکت بفهمن ساختمونش قبل از ساخت چه شکلی خواهد شد. بعد از این قراردادها، شرکت کرای‌تک به سراغ ساخت نسخه سوم کرای‌انجین رفت و اون رو در مراسم توسعه دهندگان بازی‌های ویدیویی معرفی کرد.

CryEngine 3؛ پرچمدار نسخه پیشین: کرای‌انجین 3 در سال 2009 عرضه شد، از برجسته ترین عناوینی که توسط این موتور گرافیکی توسعه پیدا کردن میشه به Crysis 2 و Sniper: Ghost Warrior 2 اشاره کرد، کرایسیس 2 همچون نسخه‌های پیشین موفق شد این فرانچایز رو یک قدم جلو ببره، داستان درگیرکننده، گیم‌پلی جذاب، سیستم شوتینگ بی‌نقص و گرافیک خیره‌کننده از عواملی بود که باعث میشد از کرایسیس 2 لذت برد، تغییرات این نسخه به مراتب بیشتر از نسخه‌های پیشین بود و این مسئله به وضوح دیده میشد، درکنار تمام این‌ها باید به گرافیک بازی اشاره کرد که محیط‌های شهری و برج‌های بلند رو به زیبایی هرچه تمام‌تر به تصویر کشید. اما Ghost Warrior 2 دقیقا نقطه مقابل کرایسیس 2 بود، این عنوان تنها چیزی که دارا بود یک گرافیک خوب و راضی‌کننده بود نه چیز دیگه، داستان ضعیف و گیم پلی به شدت تکراری باعث میشد تا از تجربه این بازی دلزده بشین.


 درکنار عناوینی که با این موتور گرافیکی عرضه شد، باید به مسائلی خارج از چارچوب گیم هم اشاره کرده، موتور گرافیکی کرای‌انجین 3 طی اتفاقاتی توسط نیروی پدافند استرالیا برای شبیه سازی فرود هلیکوپتر مورد استفاده قرار گرفت، درواقع خلبانان هلیکوپتر پیش از سوار شدن بر این وسیله غول‌پیکر با موتور گرافیکی کرای‌انجین 3 آموزش دیده و سپس اقدام به هدایت هلیکوپتر میکردن. 

3.6-4 CryEngine و CryEngine V؛ مخصوص برنامه‌نویس‌ها و بازی‌سازها: بعد از کرای‌انجین 3 و در سال 2013، نسخه‌ای جدید از این موتور تحت نام CryEngine عرضه شد، این موتور با نام 3.6-4 نیز شناخته میشه، شرکت کرای‌تک طی مصاحبه‌ای اعلام کرد که نسخه بدون پسوند کرای‌انجین به هیچ عنوان به شماره‌های قبلی شباهتی نداره و دلیل اینکه کرای‌انجین بی‌پسوند ارائه شده نیز همینه. این نسخه درواقع یک آپگرید معمولی بود که از سیستم عامل لینوکس و کدهای کنسول اولیه Xbox و Play Station 1 نیز بهره میبرد. بازی‌هایی از جمله Ryse: Son Of Rome، Kingdom Come: Deliverance، Prey و Sniper: Ghost Warrior 3 با این موتور گرافیکی ساخته و عرضه شدن، درواقع اکثر این بازی‌ها عناوین متوسط رو به پایینی بودن. بازی Ryse که توسط خود کرای‌تک ساخته شده بود به معنای واقعی یک شکست تجاری بود، گیم پلی تکراری و داستان ضعیف و شخصیت پردازی متوسط از دلایلی بود که ارزش تجربه این بازی رو پایین آورد، اما مسئله اصلی اینه که به معنای واقعی نمیشد از تماشای گرافیک این بازی دست کشید و غافل شد چون شاهد یه بازی کاملا واقع‌گرایانه و بی‌نظیر بودیم.

بازی Kingdom Come: Deliverance نیز از جمله عناوینی بود که همگی انتظار عرضه اون رو داشتن اما پس از عرضه با یه بازی نقش‌آفرینی ضعیف روبرو بودیم. عنوان Prey، ساخته استودیوی Arkane اما از این عناوین نُخاله جداست و هنگام عرضه اون شاهد یه بازی خوب بودیم که در عین اکشن بودن از حالت مخفی‌کاری نیز بهره میبرد و یه بازی مرموز رو به مخاطب ارائه میداد. اما Sniper: Ghost Warrior 3 رو باید جز بازی‌های فوق ضعیف این لیست قرار داد، چرا که با یک بازی به شدت سطحی و مسخره روبرو بودیم، در کنار گرافیک خوبی که این بازی ارائه میداد، داستان متوسط و گیم پلی ضعیف باعث میشد تا از این بازی به هیچ عنوان لذت نبرید.


بعد از گذشت سه سال از انتشار این بروزرسانِ بی نام و نشون، شرکت کرای‌تک نسخه جدید موتور گرافیکیش رو تحت نام CryEngine V و در سال 2016 عرضه کرد و در طول ماه‌ها اون رو آپدیت کرد، پشتیبانی از Vulkan و DirectX 12.0 از نقاط قوت این موتور گرافیکی هستش و باعث میشه تا برنامه‌نویسان و بازی‌سازان محیط‌های گسترده‌ای رو بسازن و حتی وسعت این محیط‌ها رو نیز بیشتر کنن. عناوینی که توسط این موتور گرافیکی توسعه پیدا کردن، Hunt: Showdown و SNOW بودن، همچنین عناوین واقعیت مجازی همچون The Climb نیز با این موتور گرافیکی توسعه پیدا کردن. عنوان Hunt: Showdown که در سبک آنلاین چندنفره قرار داره، چندان بازی خوبی نبوده و نتونست همچون عناوین قبلی شرکت کرای‌تک موفق بشه، بازی SNOW نیز در همین حدود قرار میگیره، عنوانی در سبک ورزش‌های زمستانی و اسکِیت روی برف که اون هم بازی خوبی نبوده. شایانِ ذکر هست که بگیم CryEngine V از استراتژی مالی Pay What You Want جهت درآمدزایی استفاده میکنه و مشتری این موتور گرافیکی میتونه در حوزه کاریش هرچیزی رو که لازم دید خریداری کنه.

بعد از نسخه‌های متفاوت کرای‌انجین باید به این اشاره کنم که شرکت‌های مختلف طی همکاری با کرای‌تک تونستن یک نسخه متفاوت اما ساخته شده توسط کِرای‌اِنجین رو برای خودشون داشته باشن و بازیشون رو باهاش بسازن. برای مثال شرکت یوبی‌سافت تونست بعد از خرید لایسنس بازی فارکرای، تونست موتور گرافیکی که براساس کرای‌اِنجین ساخته شده رو صاحب بشه، این موتور گرافیکی با نام Dunia Engine شناخته میشه و همچون‌ ‌کرای‌انجین در ساخت محیط‌های بازقدرت داره، در ادامه قراره به دو نسخه منتشر شده از دونیا اِنجین بپردازیم.

Dunia Engine؛ میراث‌دار CryEngine: واژه Dunia، در عربی به معنای دنیا هست، این موتور گرافیکی توسط یوبی‌سافت ساخته شده، دونیا اِنجین اولین بار در سال 2008 و با بازی Far Cry 2 به جمع اِنجین‌های گرافیکی پیوست، قدرت این اِنجین نیز همچون کرای‌اِنجین در خلق محیط‌های باز و فیزیک عالی هست، در فارکرای 2 نیز ما شاهد محیط‌های جنگلی و صحرایی وسیع و خوبی بودیم که گشت و گذار در اون‌ها لذت و ارزش تجربه بازی رو بالا میبرد، خود فارکرای 2 نیز بازی خوب و قابل‌قبولی بود.


 علاوه بر این، بازی James Cameron's Avatar: The Game هم با موتور گرافیکی دونیا توسعه پیدا کرد، البته که موتور گرافیکی این بازی به شدت بهینه‌سازی شده بود اما درنهایت شاهد یه بازی به شدت ضعیف بودیم. شایعاتی هم هست که میگه عناوین Assassins Creed II و Assassins Creed: Brotherhood از این اِنجین استفاده کردن اما این بازی‌ها در اصل از موتور گرافیکی Anvil استفاده کردن که نسخه جدیدش اکنون در بازی Ghost Recon: Wildands استفاده شده.

Dunia Engine 2.0: نسخه دوم موتور گرافیکی دونیا نیز یک نسخه بهینه از نسخه اول بود که بهینه‌سازی‌هایی دقیق و خوبی روش انجام شده بود، پشتیبانی از DirectX 11.0 و نوسازی بخش A.I یا هوش مصنوعی از این اِنجین یک موتور گرافیکی قدرتمند میساخت. عناوین Far Cry 3، 4 و Primal از این موتور گرافیکی استفاده کردن، عناوین مذکور گرافیک مشابه به یکدگر رو ارائه میدادن، خصوصا فارکرای پرایمال که دقیقا یک کپی از نسخه چهارمش بود


Dunia Engine، موتور گرافیکی قابل احترامی‌ست و باید به یوبی‌سافت بابت داشتن چنین انجینی تبریک گفت، تیم یوبی‌سافت به خوبی تونسته از موتور CryEngine بهره ببره و یک موتور گرافیکی قدرتمند رو بسازه. بعد از دونیا اِنجین نوبت به یک موتور گرافیکی دیگه میرسه که براساس موتور گرافیکی کِرای‌اِنجین ساخته میشه، این موتور گرافیکی صورت مخصوص برای بازی Star Citizen طراحی شده و مورد استفاده قرار میگیره. در ادامه به بررسی این اِنجین میپردازیم.

Amazon Lumberyard؛ مجمع‌الجزایر قدرت‌های گرافیکی: در سال 2015، شرکت Amazon طی قراردادی به ارزش 50 الی 70 میلیون دلار مجوزی از شرکت کرای‌تک دریافت کرد که به اون‌ها اجازه میداد که انجینی براساس موتور گرافیکی کرای‌اِنجین بسازن، این موتور که به عبارتی قدرتمندترین ورژن از کرای‌اِنجین هست، Amazon Lumberyard لقب گرفته و هنوز عنوانی با این موتور گرافیکی عرضه نشده، لامبریارد هم‌اکنون توسط استودیوی Cloud Imperium Games برای ساخت بازی Star Citizen استفاده میشه. سال پیش و در تاریخ 18 دِی ماه، شرکت کرای‌تک طی بیانیه‌ای اعلام کرد که از استودیوی Cloud Imperium Games به علت رعایت نکردن قوانین کپی‌رایت شکایت کرده، کرای‌تک در این شکایت ذکر کرده که استودیوی CIG طی قراردادی که توسط آمازون بسته شده موظف هست تا نام شرکت کرای‌تک و کرای‌اِنجین رو به صورت کاملا واضح در تصاویر و اسکرین‌شات‌ها و در منوی ابتدایی بیاره اما به نظر میاد مدیرعامل این استودیو خواهان انجام این حرکت نیست. مورد دوم در شکایت کرای‌تک مربوط به این هستش که موتور لامبریارد که زیرمجموعه کرای‌اِنجین هست فقط باید برای بازی Star Citizen استفاده بشه درحالی که استودیوی CIG خواهان استفاده از این موتور گرافیکی در بازی Squadrun 42، قسمت تک‌نفره بازی استار سیتیزن شده. 


از طرفی دیگر نیز استودیوی CIG اعلام کرد که به صورت کامل آماده جواب دادن به شرکت کرای‌تک هست، اون‌ها میگن که استفاده از این موتور در دو بازی هیچ مشکلی نداره چون شرکت کرای‌تک در سال 2015 قسمتی از CryEngine 3.0 رو با آمازون شریک شده (به علت ورشکستگی کرای‌تک در اون دوران)، و با توجه به این حرکت هیچ مشکلی در استفاده از انجین لامبریارد در دو بازی دیده نمیشه. از دیگر عناوینی که قراره با موتور گرافیکی Lumberyard توسعه پیدا کنه میشه به بازی EveryWhere اشاره کرد، عنوانی که توسط تهیه‌کننده مجموعه GTA ساخته میشه و همونطور که از اسمش پیداست هرکاری در اون ممکنه، هنوز اطلاعات خاصی از این بازی منتشر نشده اما پیش‌بینی میشه شاهد استفاده از موتور گرافیکی لامبریارد در این بازی باشیم.

خب دوستان مقاله به پایان رسید، نظرتون درمورد CryEngine , Dunia Engine و Lumberyard چیه؟ اگه قسمت اول این مجموعه رو خونده باشین میدونین که تو هر قسمت از این مطالب آموزشی ما یک موتور گرافیکی رو بهتون معرفی میکنیم تا با تاریخچه بازی‌هایی که توسط این موتور گرافیکی خلق شدن آشنا بشین، درواقع در این قسمت سه موتور گرافیکی رو باهم بررسی کردیم! یه جورایی زیادی از حده اما امیدوارم که از مطالعه این مطلب لذت برده باشین. حتما نظرتون رو ثبت کنید تا باهم درمورد این مسئله صحبت کنیم. تا مقاله بعدی همه‌تون رو به خدای بزرگ میسپرم...